ธุรกรรมอิเล็กทรอนิกส์  คือ กระบวนการหรือขั้นตอนในการดำเนินธุรกิจ โดยอาศัยเทคโนโลยีเครือข่ายที่เรียกว่า

องค์กรเครือข่ายร่วม ในการดำเนินงานเพื่อให้เพิ่มประสิทธิภาพและประสิทธิผลในการทำธุรกิจมากยิ่งขึ้น 

เทคโนโลยีนี้จะใช้การติดต่อสื่อสารระหว่างกันผ่านช่องทางโครงข่ายโทรคมนาคมจุดมุ่งหมายในการทำธุรกิจ

อิเล็กทรอนิกส์ นั้นคือ เพื่อสร้างคุณค่าทางธุรกิจมากขึ้นและลดต้นทุนการทำธุรกิจโดยการอาศัยแรงงานคนที่น้อย

ในการใช้เทคโนโลยีคอมพิวเตอร์ ช่วยให้องค์กรภายนอกและภายในมีการดำเนินงานได้ง่ายมากยิ่งขึ้น อย่างไรก็ตาม 

E- Business อาจไม่จำเป็นต้องอาศัยเทคโนโลยีอินเทอร์เน็ตหรือเว็บเสมอไป เพียงแต่กระแสความนิยมของ

อินเทอร์เน็ตได้เข้ามามีบทบาทต่อวิถีชีวิตของมนุษย์มากยิ่งขึ้น จึงทำให้องค์กรต่างๆ นำ E- Business มาใช้ใน

ช่องทางในการขยายขอบเขตของการดำเนินธุรกิจกันมากยิ่งขึ้น

ประโยชน์ของธุรกิจอิเล็กทรอนิกส์

• เพิ่มความสะดวกสบายและความพึงพอใจให้แก่ลูกค้า เช่น ลูกค้าสามารถรับรู้ว่าสินค้าอยู่ตรงไหน รับรู้ข้อมูลของ

         ตัวสินค้าการจัดจำหน่าย โดยที่สามารถรับรู้ได้โดยทันทีไม่ต้องเสียเวลากับการรอคอยหรือไปดูสินค้าจริงๆ

• เพี่มความรวดเร็วและถูกต้องในการดำเนินงานธุรกิจเช่น มีการรับส่งสินค้ารวดเร็ว ลูกค้าสามารถตรวจสอบ

         ได้เลยว่าสินค้าอยู่ตรงไหน ถึงไปยังปลายทางเมื่อไหร่ ซึ่งไม่ต้องเสียเวลาในการค้นหาด้วยวิธีอื่นๆ

• เพิ่มความรวดเร็วและถูกต้องในการทำงานขององค์กร เช่น การทำธุรกิจผ่านสื่ออิเล็กทรอนิกส์ช่วยให้การทำงาน 

         ขององค์กรมีความรวดเร็วในการทำงานมากยิ่งขึ้น ลดระยะเวลาจัดเก็บเอกสารในรูปแบบกระดาษและการใช้  

         อิเล็กทรอนิกส์มาจัดการกับธุรกิจทำให้การทำงานของคนในองค์กรมีความถูกต้องในการจัดการเอกสารมากยิ่งขึ้น

• ลดต้นทุนในการดำเนินธุรกิจ เช่น การลดค่าใช้จ่ายในการติดต่อสื่อสาร ลดค่าใช้จ่ายของสำนักงาน

         อาทิเช่น กระดาษ จดหมาย เป็นต้น

• เพิ่มช่องทางในการขยายตลาด เช่น การเปิดร้านค้าออนไลน์ ซึ่งสามารถให้บริการกับลูกค้าได้ตลอด 24 ชั่วโมง 

         สามารถขายสินค้าได้อย่างกว้างขวางและทั่วถึงมากยิ่งขึ้น

ประเภทสินค้าของพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์

        สำหรับสินค้าที่ซื้อขายในพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์ จำแนกได้ดังนี้

          •  สินค้าที่มีลักษณะเป็นข้อมูลดิจิทัล (Digital Products)
   
          •  สินค้าที่ไม่ใช่ข้อมูลดิจิทัล (Non-Digital Products)

พาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์มี 4 ประเภทหลัก ๆ คือ

         •  ธุรกิจกับธุรกิจ (Business to Business หรือ B to B)

         •  ธุรกิจและลูกค้า (Business to Consumers หรือ B to C)

         •  ธุรกิจกับรัฐบาล (Business to Government หรือ B to G)

         •  ลูกค้ากับลูกค้า (Consumers to Consumers หรือ C to C)

ขั้นตอนการซื้อขายผ่านอินเทอร์เน็ต

        •  การค้นหา ข้อมูล

        •  การเลือกและ การต่อรอง

        •  การซื้อ สินค้า/บริการทางอินเทอร์เน็ต

        •  การจัดส่ง สินค้า/บริการ

        •  การบริการ หลังการขาย

พฤติกรรมของลูกค้า

        การพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์มีลูกค้าอยู่ 2 ประเภท คือ
                    •  ตัวบุคคล

                    •  องค์การ

การวิจัยทางการตลาด

        การวิจัยทางการตลาดที่ต้องการหาแรงจูงในที่ทำให้ลูกค้าซื้อสินค้า/บริการบนอิน เทอร์เน็ตมีความสำคัญ
มากขึ้นโมเดลในการทำวิจัยเพื่ออธิบายพฤติกรรมของลูกค้า

โครงสร้าง พื้นฐานด้านเทคนิค (Technical Infrastructure)

        การทำพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์ต้องอาศัยฮาร์ดแวร์และซอฟท์แวร์จำนวนมาก องค์ประกอบที่สำคัญ 
คือ เครือข่าย เว็บเซิร์ฟเวอร์ (Web server) การสนับสนุน เว็บเซิร์ฟเวอร์ และซอฟท์แวร์ที่ใช้ทำธุรกรรม 
และการเข้าถึงอินเทอร์เน็ต

ระบบการจ่ายเงินอิเล็กทรอนิกส์

•  เช็คอิเล็กทรอนิกส์ (E-checks)

•  เครดิตการ์ดอิเล็กทรอนิกส์ (Electronic credit cards)

                           

•  การจ่ายเงินสดอิเล็กทรอนิกส์ (Electronic cash หรือ Digital cash หรือ e-money)

•  การโอนเงินอิเล็กทรอนิกส์ (Electronic Fund Transfer-EFT)

การรักษาความปลอดภัย

        ความต้องการการรักษาความปลอดภัย (security requirements)

        •  ความสามารถ ในการระบุตัวตนได้ (Anthentication)
        •  ความเป็น หนึ่งเดียวของข้อมูล (Integriry)

        •  ความไม่ สามารถปฏิเสธได้ (Non-repudiation)

        •  สิทธิส่วน บุคคล (Privacy)

        •   ความปลอดภัย (Safety)

วิธีการรักษาความ ปลอดภัย

       •  การใช้รหัส (Encryption)

       •  ใบรับรองทาง อิเล็กทรอนิกส์ (Electronic certificate)

       •  โปรโตคอล (Protocols)

ประโยชน์ของพาณิชย์ อิเล็กทรอนิกส์

        ประโยชน์ ของพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์มีทั้งในระดับบุคคล องค์การ สังคม และระบบเศรษฐกิจ

        •  ประโยชน์ต่อ บุคคล
             

        •  ประโยชน์ต่อ องค์การ/ธุรกิจ
            -  ขยายตลาดในระดับประเทศและระดับโลก
            -  ทำให้บริการลูกค้าได้จำนวนมากทั่วโลกด้วยต้นทุนที่ต่ำ
            -  ลดปริมาณเอกสารเกี่ยวกับการสร้าง การประมวล การกระจายการเก็บและการดึงข้อมูลได้ถึงร้อยละ 90
            -  ลดต้นทุนการสื่อสารโทรคมนาคม เพราะ Internet ราคาถูกกว่าโทรศัพท์
            -  ช่วยให้บริษัทขนาดเล็กสามารถแข่งขันกับบริษัทขนาดใหญ่ได้

         •  ประโยชน์ต่อ สังคม
            -  ทำให้คนสามารถทำงานที่บ้านได้ ทำให้มีการเดินทางน้อยลง การจราจรไม่ติดขัด ลดปัญหามลพิษทางอากาศ
            -  ทำให้มีการซื้อขายสินค้าราคาถูกลง คนที่มีฐานะไม่รวยก็สามารถยกระดับมาตรฐานการขายสินค้าและบริการได้

         •  ประโยชน์ต่อ ระบบเศรษฐกิจ
            -  กิจการ SMEs ในประเทศกำลังพัฒนาอาจได้ประโยชน์จากการเข้าถึงตลาดที่กว้างขวางในระดับโลก
            -  ทำให้กิจการในประเทศกำลังพัฒนาสามารถเข้าถึงเทคโนโลยีใหม่ๆ ได้
            -  บทบาทของพ่อค้าคนกลางลดลง ทำให้ต้นทุนการซื้อขายลดลง ทำให้อุปสรรคการเข้าสู่ตลาดลดลงด้วย
            -  ทำให้ประชาชนในชนบทได้หาสินค้าหรือบริการได้เช่นเดียวกับในเมือง
            -  เพิ่มความเข้มข้นของการแข่งขัน ทำให้เป็นประโยชน์ต่อผู้บริโภค

ข้อจำกัดของพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์ 
           •  ข้อจำกัดด้านเทคนิค
            -  ขาดมาตรฐานสากลที่เป็นที่ยอมรับ ในด้านคุณภาพ ความปลอดภัย และความน่าเชื่อถือ
            -  ความกว้างของช่องทางการสื่อสารมีจำกัด

          •  ข้อจำกัดด้านกฏหมาย
            -  กฏหมายที่สามารถคุ้มครองการทำธุรกรรมข้ามรัฐหรือข้ามประเทศไม่มีมาตรฐานที่เหมือนกัน
               และมีลักษณะที่แตกต่างกัน
            -  การใช้เอกสารอิเล็กทรอนิกส์ หรือลายมือชื่ออิเล็กทรอนิกส์จะมีผลทางกฏหมายหรือไม่
            -  ปัญหาเกิดจากการทำธุรกรรม เช่น การส่งสินค้ามีลักษณะแตกต่างจากที่โฆษณาบนอินเตอร์เน็ต 
               จะมีการเรีกยร้องค่าเสียหายได้หรือไม่

          •  ข้อจำกัดด้านธุรกิจ
            -  วงจรผลิตภัณฑ์จะสั้นลง เพราะการเข้าถึงข้อมูลทำได้ง่ายและรวดเร็ว การลอกเลียนผลิตภัณฑ์
                จึงทำได้รวดเร็ว เกิดคู่แข่งเข้ามาในตลาดได้ง่าย จะต้องมีการสร้างสรรค์ผลิตภัณฑ์ใหม่ๆ เสมอ
            -  ความพร้อมของภูมิภาคต่างๆ ในการปรับโครงสร้างเพื่อรองรับการเจริญเติบโตของ E-Commerce 
                มีไม่เท่ากัน
            -  ภาษีและค่าธรรมเนียมจาก E-Commerce จัดเก็บได้ยาก ยังไม่มีกฏหมายคุ้มครอง

          •  ข้อจำกัดด้านอื่นๆ
            -  การให้ข้อมูลที่เป็นเท็จบนอินเทอร์เน็ตมีมากและมีการขยายตัวเร็วมาก
            -  สิทธิส่วนบุคคล  ระบบการจ่ายเงินหรือการให้ข้อมูลของลูกค้าทางอินเทอร์เน็ตทำให้ผู้ขายทราบว่า
               ผู้ซื้อเป็นใคร และสามารถใช้ซอฟต์แวร์ติดตามกิจกรรมต่างๆ หรือส่ง Spam ไปรบกวนได้

ที่มา : https://th.wikipedia.org/wiki/ธุรกิจอิเล็กทรอนิกส์
          https://sites.google.com/site/it504249215/phanichy-xilekthrxniks
          http://elearning.northcm.ac.th/it/lesson10-1.asp